Szukaj
  • Paweł

Autostop czyli wolność podróżowania

Czym jest autostop?


Obecnie możliwości podróżowania są dużo bardziej rozwinięte niż kilka dekad temu, liczba samochodów osobowych zwiększa się z roku na rok, istnieje również duży wybór przewoźników. Można zdecydować się na pociąg, autobus, samolot lub statek, natomiast wybór miejsca docelowego zależy głównie od naszej wyobraźni i często niestety funduszy jakimi dysponujemy. Podróż w nieco dalsze miejsca wymaga od nas pewnych nakładów finansowych, dlatego autostop wciąż cieszy się dużą popularnością. Finanse nie są oczywiście jedyną przyczyną dla której wiele osób decyduje się na taką formę podróżowania.



Słownik języka polskiego PWN z 1978 r. definiuje autostop jako:


„formę turystyki polegającą na nieodpłatnym korzystaniu z napotkanych po drodze pojazdów, za zgodą ich kierowców”[1].

Już samo brzmienie terminu „autostop” nasuwa pewne skojarzenia co do jego znaczenia. Istotny jest w nim element „stopowania”, tzn. zatrzymywania przypadkowych samochodów. Jest to oczywiście definicja najprostsza, jednakże odzierająca omawiane zjawisko z jego wielowymiarowości. Złożoność zagadnienia polega na tym, że każdy autostopowicz działa w inny sposób, można chociażby wyróżnić trzy podstawowe sposoby zatrzymywania samochodów:


1) stanie na skraju drogi z wyciągniętym do góry kciukiem,

2) stanie na skraju drogi z tabliczką z wypisanym miejscem docelowym,

3) oraz poszukiwanie na stacjach benzynowych, parkingach itp. kierowców chętnych podwieźć autostopowicza.


Historia rozwoju jest ściśle związana z rozwojem motoryzacji, chociaż prawdopodobnie jego pierwsze formy zaczęły się pojawiać, od kiedy na drogi zaczęły wyjeżdżać pierwsze pojazdy zaprzęgnięte w konie. Wraz z coraz większym upowszechnianiem się samochodów osobowych stawał się zjawiskiem coraz bardziej popularnym, chociaż początkowo był związany z niższymi grupami społecznymi oraz brakiem własnego samochodu. Budowa utwardzanych dróg oraz autostrad przyczyniła się do ewolucji tego zjawiska.


Nowe technologie


Obecnie dużym sprzymierzeńcem autostopowiczów są nowe technologie. Dawniej, żeby zaplanować trasę trzeba było korzystać z papierowych map, natomiast ciekawe miejsca wyszukiwało się w książkach lub przewodnikach. Teraz natomiast istnieje możliwość skorzystania z map elektronicznych i GPS, natomiast wiele cennych informacji można odnaleźć w Internecie. Wszystkie te wynalazki są już powszechnie dostępne, dlatego nie są konieczne żadne dodatkowe inwestycje aby podróżować autostopem, mogą natomiast bardzo pomóc w zlokalizowaniu swojego obecnego położenia oraz ciekawych miejsc. Pewnym ograniczeniem może być jedynie stosunkowo nieduża pojemność baterii telefonu, jednakże gniazdka elektryczne dostępne są w wielu publicznych miejscach, dobrym pomysłem jest również zakup tzw. powerbanku.


Istotne jest również zrobienie kilku rzeczy przed podróżą. Po pierwsze dobrze jest sprawdzić trasę w Google Maps, ponieważ jest to bardzo dobre narzędzie pomagające w wyborze odpowiedniej trasy. Po drugie dobrze jest sprawdzić pogodę, bo chociaż ten czynnik jest w mniejszym lub większym stopniu nieprzewidywalny, to jednak dobrze jest być przygotowanym na każdą ewentualność. Po trzecie warto skorzystać z przydatnego narzędzia jakim jest strona hitchwiki.org, na której umieszczanych jest wiele cennych informacji przez autostopowiczów. Mowa tu między innymi o spotach, czyli miejscach, w których w krótkim czasie można złapać jakąś okazję, jak również informacjach na temat miast, komunikacji miejskiej, ciekawych miejscach i wiele innych. Po czwarte warto mieć ze sobą papierową mapę. Ta elektroniczna znajdująca się w naszym telefonie posiada oczywiście dużo zalet, jednakże papierowa jest bardziej niezawodna, ponieważ nie potrzebuje baterii oraz nie traci zasięgu.


Odpowiednie przygotowanie


Należy również pamiętać o odpowiednim przygotowaniu pod względem swojego bagażu. Ważne jest, aby uwzględniał on wszystko co potrzebne i nic poza tym, ponieważ każde dodatkowe obciążenie utrudnia podróż. Istotny jest już sam wybór plecaka, ponieważ to właśnie z nim na plecach będzie trzeba spędzić wiele długich godzin, dlatego powinien być wygodny i dopasowany do budowy ciała, natomiast rzeczy powinny być w nim poukładane w taki sposób, aby nie zrobiła się z niego wypchana kula. Niektórzy autostopowicze zabierają ze sobą dwa plecaki. W jednym dużym umieszczają rzeczy, które będą potrzebne dopiero u celu podróży, natomiast w mniejszym rzeczy potrzebne w trakcie podróży.


Dekalog autostopowicza


Bardzo ważnym elementem każdej podróży jest bezpieczeństwo, które jest szczególnie istotne zwłaszcza w trakcie korzystania z autostopu. Można przytoczyć w tym miejscu zasady sformułowane przez kolejnych doświadczonych autostopowiczów – Sylwię i Mikołaja – małżeństwo, które tworzyło wspólnie nieistniejący już portal o podróżach Look-inside.pl:


1. Ważne jest, aby przed wejściem do pojazdu ocenić kierowcę, tzw. jeśli sprawia wrażenie nieprzyjemnego to lepiej jest odmówić skorzystania z podwiezienia i poczekać na kolejną okazję.


2. Stopowanie w nocy jest niebezpieczne ze względu na słabą widoczność oraz trudności w ocenie sytuacji. Nigdy nie ma pewności, czy osoba jadąca z naprzeciwka widzi nas.


3. Trzymanie bagażu przy sobie znacznie ułatwia wsiadanie oraz wysiadanie z pojazdu, można również uniknąć sytuacji, w której kierowca po naszym wyjściu odjedzie z bagażem.


4. Zrobienie zdjęcia numeru rejestracyjnego pojazdu lub spisanie go na kartce może ułatwić identyfikację pojazdu oraz kierowcy, gdyby coś się stało. W skrajnych przypadkach można wysłać numer rejestracyjny zaufanej osobie, jednak należy pamiętać aby dane spisywać lub fotografować w sposób dyskretny.


5. W przypadku zauważenia, że coś jest nie tak warto poprosić kierowcę o zatrzymanie się, np. pod jakimś innym pretekstem.


6. Warto zadbać o swój wygląd w taki sposób aby był schludny, ale niezbyt wyzywający (w przypadku kobiet). Kierowcy chętniej zabierają osoby, które sprawiają dobre wrażenie swoim wyglądem.


7. Chociaż kierowcy chętniej zabierają osoby pojedyncze, to jednak jeżdżenie z towarzyszem jest o wiele bezpieczniejsze.


8. Bieżące informowanie najbliższych o swoim aktualnym miejscu pobytu może wiele ułatwić w przypadku wystąpienia problemów.


9. Stopowanie na stacjach benzynowych daje większą pewność, że kierowca nie będzie miał złych zamiarów, jest to również metoda szybsza niż w przypadku wystawiania kciuka na poboczu.


10.Ważną cechą jest czujność oraz pozytywne nastawienie, wtedy można natychmiastowo reagować w każdej sytuacji[2].


Stopowanie ze smartfonem


Obecnie naprzeciw oczekiwaniom autostopowiczów wychodzą nowe technologie. Istnieje wiele programów działających na smartfonach, które ułatwiają stopowanie. W Polsce jedną z najpopularniejszych jest Yanosik Autostop działający na urządzeniach z systemem Android.[3] Aplikacja działa na tej zasadzie, że po zalogowaniu się na nią (obecnie jest to możliwe wyłącznie poprzez konto na Facebooku) autostopowicz ma możliwość skontaktowania się z kierowcą. Poszukujący transportu musi najpierw zgłosić taką potrzebę, jednakże jest to bardzo proste i intuicyjne, ponieważ aplikacja sama odnajduje nasze położenie oraz pokazuje je na mapie. Należy podać punkt docelowy i opcjonalnie numer telefonu a następnie czekać, aż jakiś kierowca również korzystający z aplikacji zatrzyma się. Prawdopodobieństwo jest stosunkowo duże, ponieważ aplikacja ma już 1,4 miliona użytkowników.


Inną aplikacją pochodzącą od tych samych twórców, czyli Neptis S.A. jest YanosikTLS (Tanie Linie Samochodowe),[4] której celem jest stworzenie największej w Polsce bazy kierowców oraz pasażerów. Kierowcy mogą zgłaszać podróż na określonej trasie w danym dniu, natomiast pasażerowie planowaną podróż. Dzięki temu możliwe jest odnalezienie kierowców, którzy jadą w tym czasie w tym samym kierunku i skontaktowanie się z nimi. Chociaż metoda ta wydaje się być innowacyjna, to jednak w skali świata nie jest to żadna nowość.


Zjawisko to znane jest jako carpooling i wymyślone zostało przez Amerykanów. Carpooling jest to użyczanie miejsca w samochodzie przez kierowcę, który akurat jedzie w tym samym kierunku. Na świecie funkcjonuje obecnie wiele serwisów, które ułatwiają wzajemne odnajdywanie się kierowców i pasażerów. Prekursorami są tutaj BlaBlaCar oraz Uber, chociaż podwiezienie wiąże się w tych przypadkach z określonymi przez kierowców opłatami, dlatego ciężko jest utożsamiać ten proceder z autostopem, który z założenia powinien być bezpłatny. Ciekawe są jednak rozwiązania zastosowane np. w BlaBlaCar, gdzie po rejestracji w serwisie użytkownik ma możliwość dodawania oraz otrzymywania opinii o przejeździ oraz uzyskiwania różnych poziomów doświadczenia[5]. Dzięki temu zminimalizowane jest ryzyko związane z zabieraniem lub wsiadaniem do samochodu całkowicie obcej osoby.


Autostop w trakcie wojen


W czasie trwania I wojny światowej autostop jako środek transportu miał największy wpływ na Brytyjczyków w porównaniu do innych narodów. W ten sposób podróżowali angielscy żołnierze oraz pielęgniarki będący poza linią frontu na terenie Francji. W ten sposób podróżowano przede wszystkim w trakcie dni wolnych od pracy w celach krajoznawczo-turystycznych. Gdy w maju 1926 roku miały miejsce zakłócenia w angielskim transporcie publicznym, autostop był praktykowany na skalę narodową.[6]


Od II wojny światowej zaczął się zupełnie nowy etap dla autostopu, zwłaszcza dla Wielkiej Brytanii. Przez cały okres działań wojennych autostop był ogólnonarodowym zwyczajem, a korzystały z niego osoby pochodzące ze wszystkich klas społecznych. Podwożenie obcych osób stało się patriotycznym obowiązkiem, natomiast jazda samochodem z wolnymi miejscami była społecznie niedopuszczalna. Taka forma podróżowania umożliwiła nawiązywanie dialogu pomiędzy członkami poszczególnych klas społecznych, co nie byłoby możliwe na taką skalę w warunkach pokoju. Rinvolucri wskazuje, że w wyniku tego utworzyło się bardziej demokratyczne społeczeństwo, jednakże poprzez zbliżenie się do proletariatu elita zapewniła sobie tuż po wojnie pozycję dominującą[7].


W trakcie wojny wyróżniało się dwa rodzaje autostopu: cywilny oraz wojskowy. Pierwszy rodzaj pojawił się w trakcie masowych ewakuacji dzieci, młodzieży oraz kobiet ciężarnych z głównych miast na wsie. Jedynie w ciągu pierwszych trzech dni września zostało wywiezionych półtora miliona osób. W Wielkiej Brytanii wojna została zadeklarowana dnia 3 września, natomiast w najbliższy weekend odbyły się pierwsze masowe odwiedziny osób bliskich wywiezionych na wsie[8]. Rola autostopu w takiej sytuacji jest więc nie do przecenienia.


Sytuacja zmieniła się wraz z zakończeniem wojny, ponieważ autostop przestał już być tak popularny, gdyż osoby, które korzystały z tej formy transportu z konieczności, przestały to robić. Nastąpiła jednak rewolucja w umysłach setek tysięcy osób w Wielkiej Brytanii, które w jako nastolatkowie w trakcie wojny jeździli autostopem. Wiele z tych osób w późniejszych latach stało się kierowcami i to właśnie oni z dużą chęcią zatrzymywali się aby zabierać autostopowiczów. Po wojnie zaczął się z kolei okres tzw. studenckiego autostopu. Wielu żołnierzy zdemobilizowanych po roku 1945 zaczęło studiować i zaadaptowało autostop jako metodę codziennego przemieszczania się.


Autostop w czasach PRL


W Polsce w okresie socrealizmu autostop przybrał charakterystyczną, zinstytucjonalizowaną formę. Po II wojnie światowej był on w kraju nielegalny, jednakże pomimo zdelegalizowania tej formy podróżowania ówczesna władza nie mogła sobie poradzić z tym procederem. W roku 1958 autostop stał się legalny i zyskał oficjalne ramy, co było wynikiem chęci kontrolowania społeczeństwa przez partię rządzącą oraz zezwolenia na wyrażenie potrzeby ekspresji poszczególnych jednostek.[9] Proces zalegalizowania tego zjawiska rozpoczął się w roku 1958, kiedy w 225. numerze tygodnika młodzieżowego „Dookoła świata” pojawił się tekst, w którym oznajmiono:


„Po długich, lecz uwieńczonych pomyślnym wynikiem staraniach redakcji w odpowiednich resortach [...] rozpocznie się wielki, ogólnopolski AUTO-STOP”[10].

Wymogiem uczestnictwa w przedsięwzięciu było posiadanie „Książeczki uczestnictwa Autostop”, którą można było kupić od maja w kioskach „Ruchu”, drogą pocztową albo wysyłając zgłoszenie do redakcji pisma. We wspomnianym tekście znalazł się również apel skierowany do kierowców, który miał nawoływać do pomocy „turystom-uczestnikom >>Auto-stopu<<”


Pojawiła się również zachęta do zabierania autostopowiczów w postaci konkursu, w którym nagrodą miał być „fabrycznie nowy samochód osobowy”. Zwycięzca z kolei miał zostać wylosowany spośród osób, które przewiozą jak największą ilość autostopowiczów. W kolejnym numerze pisma doprecyzowano, że nagrodą jest model samochodu warszawa, natomiast podstawą do zakwalifikowania się do losowania miały być kupony kontrolne otrzymane od turystów po przebyciu określonej trasy. Ogłoszono także konkurs krajoznawczy dla samych autostopowiczów, w którym nagrodami miały być motocykle oraz sprzęt turystyczny.


Z kolei w tygodniku „Motor” znalazły się dodatkowe informacje związane z konkursem:


„Wszyscy uczestnicy konkursu „Autostop Dookoła Świata” mają możność wytypowania nazwiska kierowcy, który przewożąc turystów autostopowiczów: - miał najbardziej estetycznie utrzymany samochód; - odnosił się najżyczliwiej do swoich przygodnych pasażerów, służąc im radą i pomocą; - wykazał najbardziej koleżeńską postawę w stosunku do innych użytkowników dróg”.[11]

Konkurs spotkał się z dużym zainteresowaniem, natomiast sam autostop stał się bardzo popularny, nie tylko wśród studentów ale również ludzi kultury i sztuki. Stefania Grodzieńska – pisarka, satyryk oraz aktorka teatralna i estradowa napisała kiedyś felieton satyryczny na temat autostopu opierając się na własnych doświadczeniach związanych z podróżami. Stwierdziła w nim: „Sytuacja była nie najprzyjemniejsza. Ten typ siłą chciał wejść do samochodu”. Z kolei Jerzy Zaruba – malarz, karykaturzysta oraz scenograf wyrażał się o autostopowiczach w sposób bardziej pozytywny, jednakże miał do nich następującą prośbę: „Bądźcie zawsze trzeźwi, abyście budzili nasze zaufanie”.

[1]Słownik języka polskiego, Wydawnictwo PWN, Warszawa 1978, s. 102


[2]Autostopowicz a bezpieczeństwo, http://www.look-inside.pl/10-przykazan-autostopowicza/, dostęp: 01.01.2020.


[3]Yanosik Autostop, https://www.dobreprogramy.pl/Yanosik-Autostop,Program,Android,53053.html, dostęp: 01.01.2020.


[4]YanosikTLS, https://play.google.com/store/apps/details?id=pl.neptis.yanosik.autostop&hl=pl, dostęp: 01.01.2020.


[5]Uber, Blablacar, Otodojazd i Yanosik Autostop, czyli carpooling w praktyce. Czy na pewno jest tak tanio i wygodnie?http://softonet.pl/publikacje/poradniki/Uber.Blablacar.Otodojazd.i.Yanosik.Autostop.czyli.carpooling.w.praktyce.Czy.na.pewno.jest.tak.tanio.i.wygodnie,884, dostęp: 01.01.2020.


[6] S. Żyliński, Przeszłość polskiego autostopu, Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyn 2014, s. 29.


[7]tamże, s. 30.


[8]tamże, s. 31.


[9]S. Żyliński, Przeszłość polskiego autostopu, Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego, Olsztyn 2014, s. 48-49.


[10]Auto-stop 1958 [w:] Dookoła świata, nr 225/1958, s. 23.


[11]S. Żyliński, Autostop w PRL-u. Próba opisania zjawiska w oparciu o ówczesne teksty prasowe [w:] Media – Kultura – Komunikacja Społeczna, nr 6/2010, s. 58.

0 wyświetlenia

Serwis Skribado.pl gwarantuje każdemu Klientowi pełną oraz całkowitą anonimowość i dyskrecję, jednak materiały edukacyjne mojego autorstwa mogą być wykorzystane wyłącznie w sposób nie naruszający przepisów Prawa Autorskiego oraz Art.272 KK. Moja praca ma na celu przyspieszenie procesu nauki i jest całkowicie zgodna z polskim prawem. Serwis nie ponosi odpowiedzialności za dalsze użytkowanie i sposób ich wykorzystania.

 Copyright © 2020 Skribado.pl - pisanie wzorów prac zaliczeniowych, licencjackich i magisterskich, copywriting

This site was designed with the
.com
website builder. Create your website today.
Start Now