Szukaj
  • Paweł

Profilaktyka zagrożeń mediów

Rodzaje działań profilaktycznych

Żeby być w stanie w sposób świadomy mówić o profilaktyce, ważne okazuje się być zgłębienie istoty wspomnianego pojęcia. Zgodnie z Encyklopedią Popularną PWN profilaktyka to

„wszelka działalność zapobiegająca zjawiskom szkodliwym: chorobom, wypadkom; przestępczości itd., przez zwalczanie przyczyn…”[1].



Zbliżoną definicję możemy znaleźć w Słowniku wyrazów obcych i trudnych, zgodnie z którym „profilaktyka” to „zapobieganie chorobom lub niepożądanym zjawiskom społecznym, wypadkom, itd.”. Natomiast słowo „profilaktyczny” pochodzi od greckiego wyrażenia prophylaktikós oznaczającego „zapobiegawczy”, „służący profilaktyce”. Zgodnie z powyższymi definicjami profilaktykę można rozumieć jako szereg zabiegów, które mają na celu wcześniejsze wyeliminowanie lub ograniczanie zjawisk, jakie w sposób powszechny postrzegane są jako szkodliwe oraz niepożądane. Zgodnie z tym, co zauważa doktor E. Kozdrowicz pracujący w Zakładzie Problemów Społecznych Dziecka i Rodziny Uniwersytetu Warszawskiego:


„profilaktyka to proces wspierający zdrowie psychiczne i fizyczne poprzez pomoc i towarzyszenie uczniowi w zdobywaniu wiedzy o zagrożeniach dla zdrowia oraz w nabywaniu umiejętności przeciwdziałania tym zagrożeniom”[2].

Nieco inaczej to pojęcie rozumie dr hab. K. Zabłocki, będący pracownikiem Instytutu Psychologii UKSW w Warszawie. Jego zdaniem omawiany termin profilaktyka może ewoluować w dwóch następujących kierunkach: destrukcyjnym oraz konstruktywnym. Jak pisze:


„Destrukcyjne (negatywne) znaczenie obejmuje działania ukierunkowane na likwidowanie przyczyn nieprawidłowości, czynników zagrażających. Celem profilaktyki konstruktywnej (pozytywnej) jest zaś wyposażenie jednostki w cechy i zachowania, które pozwolą na radzenie sobie w trudnych sytuacjach”[3].

Można również odnieść się do teorii profesora Z. Gasia, kierownika Zakładu Psychoprofilaktyki i Pomocy Psychologicznej Wyższej Szkoły Ekonomii i Innowacji w Lublinie, który wyróżnia trzy następujące poziomy działalności profilaktycznej:


1. Pierwszorzędowa – jej podstawą jest podejmowanie działań, które mają na celu przede wszystkim dostarczanie rzetelnych informacji związanych z promocją zdrowia oraz przedłużanie życia człowieka. Bardzo ważną częścią profilaktyki pierwszorzędowej powinno być także zapobieganie pojawianiu się problemów dotyczących używania i nadużywania mediów cyfrowych.


2. Drugorzędowa – jej podstawą jest wczesna identyfikacja osób charakteryzujących się najwyższym ryzykiem popadnięcia w uzależnienie albo inne tego typu zagrożenie.


3. Trzeciorzędowa – można ją rozumieć jako interwencję, którą podejmuje się po wystąpieniu uzależnienia albo innego zagrożenia. W obrębie tego poziomu profilaktyki podejmuje się działania, które mają na celu przeciwdziałanie pogłębianiu się negatywnych zjawisk, a także umożliwienie osobom leczącym się całkowitego powrotu do życia społecznego[4].


Poza powyższym należy również wspomnieć o tym, że działania profilaktyczne, które kieruje się do dzieci oraz młodzieży musza brać pod uwagę poniższe obszary:


1. Pomoc dziecku lub nastolatkowi w kwestii konstruktywnego radzenia sobie z trudnościami, które zagrażają właściwemu rozwojowi i zdrowemu życiu;


2. Ograniczanie oraz likwidowanie czynników ryzyka, mogących zaburzać właściwy rozwój i które prowadzą do dezorganizacji zdrowego stylu życia;


3. Inicjowanie oraz wzmacnianie czynników chroniących, sprzyjających właściwemu rozwojowi oraz zdrowemu życiu[5].


Ważne jest również to, że różnego typu działania zapobiegawcze, bez względu na swoją specyfikę powinny realizować pewne podstawowe zadania, które wyszczególniono poniżej:


· rozpowszechnianie prawdziwych oraz rzetelnych informacji na temat zjawiska, z którym profilaktyka jest związana;


· prowadzenie działań mających na celu kształtowanie świadomych wzorców konsumpcyjnych;

· rozwijanie umiejętności intrapersonalnych, a przede wszystkim takich cech jak: samoświadomość, samoocena i samodyscyplina;


· kształtowanie zdolności interpersonalnych, a przede wszystkim: umiejętności empatycznych, współdziałania, komunikowania się, jak również rozwiązywania konfliktów;


· rozwijanie umiejętności związanych z podejmowaniem decyzji, jak również rozwiązywaniem problemów, co wiąże się między innymi ze zdolnością do wybierania pozytywnych rozwiązań życiowych;


· wpływanie na rozwój związków z grupą społeczną oraz poczucie odpowiedzialności za grupę, w której dana jednostka się (np. rodzinę, rówieśników, lokalną społeczność lub ogół społeczeństwa);


· wpływanie na rozwój dojrzałej odpowiedzialności, którą można traktować jako właściwy wzorzec ról do naśladowania przez inne osoby (obejmuje to m.in.: styl życia, podejmowanie decyzji itp.);


· wpływanie na rozwój środowiska rodzinnego, rówieśniczego, społecznego oraz środowiska pracy, które mogłoby podnosić jakość życia wszystkim jego członkom;


· kształtowanie reguł prawnych oraz publicznych tak, żeby były one zbieżne z ludzkimi potrzebami oraz wspierały konstruktywny rozwój, jak również pozytywny styl życia;


· danie możliwości wczesnego rozpoznawania, diagnozowania zagrożeń, jak również rozwijania strategii przeciwdziałania, które bazowałyby na znajomości przyczyn zachowań dysfunkcjonalnych[6].


Obecnie funkcjonuje wiele programów, które mają na celu profilaktykę omawianego zagrożenia, związanego z niewłaściwym korzystaniem z mediów cyfrowych. W tym kontekście duży nacisk kładzie się na problem dotyczący cyberprzemocy. W tym przypadku trzeba się skupić przede wszystkim na działaniach zapobiegawczych, które w głównej mierze uwzględniałyby edukację uczniów, jak również rodziców jeśli chodzi o zasady bezpieczeństwa korzystania z sieci komputerowej. Obecnie zauważyć można panujący kryzys wartości w licznych środowiskach, dlatego też konieczne okazuje się być wspieranie rodziny w kontekście rozwoju oraz kształtowaniu młodych osobowości. Najważniejszym zadaniem dla rodziców oraz nauczycieli powinna być promocja zdrowego stylu życia, jak również budowanie pozytywnego kontaktu z dzieckiem, a także stwarzanie okazji do rozwoju pozakomputerowych zainteresowań. Istotne są również wskazanie na negatywne konsekwencje nadmiernego korzystania z mediów cyfrowych, jak również kontrola dostępu dziecka do komputera[7].


Chociaż obecnie istnieje wiele programów dotyczących profilaktyki zagrożeń związanych z niewłaściwym korzystaniem z komputera, Internetu oraz pozostałych mediów cyfrowych, to jednak ich cele okazują się być wspólne. Dlatego też można wymienić następujące zadania w kontekście profilaktyki, jakie stoją przed takimi programami:


· działania mające uświadomienie uczniom, jak również rodzicom jakie są zagrożenia płynące z niewłaściwego korzystania z mediów cyfrowych;


· wykształcanie umiejętności dotyczących rozpoznawania zagrożeń, a także przeciwdziałania im;


· rozwijanie wśród uczniów zdolności krytycznego odbioru informacji i wytworów kultury masowej;


· działania zmierzające do uświadamiania uczniom korzyści wynikających z odpowiedniego korzystania z Internetu (np. edukacyjne programy multimedialne, kampanie medialne i społeczne, np. 3..2...1… Internet, Wyloguj się do życia, W którym świecie żyjesz?, itp.);


· uświadomienie rodzicom powszechności występowania treści zamieszczonych na stronach internetowych, które są szkodliwe dla młodych ludzi;


· przedstawienie zarówno rodzicom jak i dzieciom rodzajów zagrożeń, jakie może wynikać z niewłaściwego korzystania z Internetu (np. uzależnienie od Internetu i gier komputerowych, jak również kontakt z osobami niebezpiecznymi, dostęp do treści, które są sprzeczne z normami wychowania, nieumiejętność odróżniania rzeczywistości wirtualnej od świata realnego, przestępczość czy nieuczciwość);


· działania zmierzające do uświadomienia rodzicom, że to oni posiadają decydującą rolę w kwestii kontroli nad sposobami korzystania przez ich dziecko z Sieci;


· działania zmierzające do uświadomienia rodzicom jakie są sposoby dotyczące kontrolowania oraz ograniczania dostępu dziecka do wybranych oraz niepożądanych treści;


· kształtowanie odpowiedniej samooceny uczniów; jak również uczenie ich pozytywnego myślenia o sobie samym;


· budowanie umiejętności dotyczącej prawidłowego funkcjonowania w grupie;


· promocja alternatywnych form dotyczących spędzania czasu wolnego;


· zapewnianie bogatych ofert dotyczących zajęć pozalekcyjnych, które rozwijają różnorodne umiejętności uczniów[8].


Edukacja medialna jako forma profilaktyki dzieci i młodzieży

Charakter mediów masowych zmienił się na przestrzeni kilku ostatnich lat, do czego przyczyniło się już samo powstanie Internetu, ale główną rolę odegrał właśnie YouTube. Biznes medialny został w poważnym stopniu zakłócony, ponieważ w swojej wcześniejszej formie nie było możliwości ingerencji. W przypadku telewizji człowiek był tylko biernym odbiorcą, lub jako fan mógł tworzyć własne wersje dzieła (o czym wspominają Autorzy w jednym z rozdziałów książki). W głównej mierze, media tradycyjne, takie jak prasa, radio i telewizja pełniły rolę przekazywania informacji biernemu odbiorcy oraz kształtowania jego opinii. YouTube stało się nowym rodzajem mediów, w dużej mierze wydostając się spod kontroli, przez co serwis często stawał się obiektem krytyki. W serwisie panuje stosunkowo duża dowolność pod względem publikowanych treści, zachowana jest duża różnorodność, co do poglądów i sposobu ekspresji. Dzięki serwisowi zaistniało wielu celebrytów internetowych, chociaż w wielu przypadkach ich popularność nie wynikała z jakiegoś niezwykłego talentu ale zwyczajnej śmieszności[9].


Duża swoboda i niemożność utrzymania całkowitej kontroli nad publikowanymi treściami doprowadziła do sytuacji dosyć niebezpiecznej. Dobitnym tego przykładem jest internetowa prowokacja z 2012 roku, w której aktorka wcieliła się w rolę Grażyny Żarko – nieprzyjemnej nauczycielki i katoliczki o skrajnych poglądach[10]. Udostępniane przez nią nagrania spotkały się z komentarzami pełnymi nienawiści oraz groźbami ze strony tysięcy internautów. Zwiększenie swobody w Internecie wcale nie musi prowadzić do pozytywnych skutków, tak jakby chcieli tego Autorzy. Na YouTube oraz podobnych serwisach znaleźć można tysiące filmów, które wyrażają jedynie agresję, nietolerancję i bezmyślność ich twórców. Należy zastanowić się, czy w takim przypadku zwiększanie swobody jest na pewno dobrym rozwiązaniem[11].


Z tego też powodu tak ważne jest prowadzenie odpowiedniej profilaktyki w szkole. Profilaktyka ta powinna być procesem dotyczącym wspomagania ucznia w kwestii radzenia sobie z trudnościami, które zagrażają właściwemu rozwojowi oraz zdrowemu trybowi życia. Ma ona również na celu ograniczanie, a także likwidowanie czynników zaburzających prawidłowy rozwój i które prowadzą do dezorganizacji zdrowego życia (tzw. czynniki ryzyka). Celem jest również wprowadzanie oraz rozwijanie czynników sprzyjających prawidłowemu rozwojowi, a także zdrowemu życiu (tzw. czynniki chroniące)[12].


W związku z tym można powiedzieć, że profilaktyka w odniesieniu do uczniów powinna więc:


· brać pod uwagę świadomość zagrożeń dotyczących prawidłowego procesu wychowawczego (konieczna jest więc zgodność wszystkich wychowawców, jak również ich umiejętności diagnostyczne, a także wrażliwość społeczna);


· musi ona dotyczyć tak wychowanka, jak i wychowawców (ale też pozostałych osób znaczących);


· przebiegać na odmiennych poziomach (tzn. wspomaganie procesu wychowawczego, działania wczesnej interwencji oraz działania rehabilitacyjne);


· brać pod uwagę różne strategie (np. informacyjne, edukacyjne, alternatywne oraz wczesną interwencję);


· uwzględniać działania ewaluacyjne (tzn. przemyślane, zaplanowane oraz systematyczne działanie w obrębie środowiska szkolnego; gromadzenie oraz opracowanie informacji, które wartościują działania profilaktyczne szkoły; publikowanie diagnoz, analiz, raportów, jak również doskonalenie jakości działań o charakterze profilaktycznym i wychowawczym w szkole)[13].


Zarówno wychowanie, jak i profilaktyka to obszary, które są sobą ściśle powiązane, chociaż różnią się celem, do którego dążą. W przypadku wychowania celem jest przede wszystkim wszechstronnie dojrzały człowiek, natomiast celem profilaktyki okazuje się być wspomaganie wychowania, a także kompensowanie jego niedostatków. Dlatego też można powiedzieć, że wychowanie spełnia rolę nadrzędną, która nadaje profilaktyce sens[14].


Obecny szybki rozwój narzędzi cyfrowych oraz mediów, jak również dotyczące tego zjawiska procesy komunikacyjne sprawiają, że przed społeczeństwami pojawia się wiele nowych wyzwań. Zakłada się, że szkoła powinna w jakimś stopniu przygotowywać młodego człowieka do życia we wspomnianej „dżungli” medialnej. W związku z tym konieczne jest skupienie się w większym stopniu na kształtowaniu się praktycznych umiejętności związanych z korzystaniem z mediów, informacji oraz cyfryzacji. W tym miejscu można jednak zadać pytanie, czy takie działania na pewno w polskich szkołach mają miejsce? Czym innym są teoretyczne założenia, a czym innym realizowanie ich w praktyce. Chociaż istnieje wiele programów profilaktycznych, to czy jednak spełniają one swoją funkcję?[15]


Część badaczy jest przekonana, że obecny w polskim systemie edukacji sposób myślenia na temat potrzeb młodych ludzi oraz całych społeczeństw w XXI w., kładzie zbyt mały nacisk na kompetencje medialne, informacyjne oraz cyfrowe. Problem ten jest widoczny zwłaszcza w trakcie wystąpień, paneli oraz warsztatów, gdy tego typu niedostatki są często podkreślane przez nauczycieli oraz pracowników naukowych uczelni wyższych, a także przedstawicieli organizacji pozarządowych, jak również instytucji edukacyjnych[16].


W kontekście powyższych rozważań bardzo ważne wydaje się być pytanie dotyczące tego, co młodzi ludzie robią online. Wbrew pozorom nie jest to nie proste pytanie. Można tutaj odwołać się do słów prof. Jacka Pyżalskiego z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu:


„Mam coraz więcej pytań, a coraz mniej odpowiedzi. Choć zajmuję się tematem już długo. Dokąd zmierzamy? Media cyfrowe zmieniają świat, ale również świat zmienia media cyfrowe. Jesteśmy i konsumentami (przede wszystkim) i twórcami (nieco rzadziej, ale jednak)”[17].

Jednakże często słyszy się, że trzeba młodego człowieka w odpowiedni sposób wyposażyć, aby był w stanie poruszać się w tej medialnej „dżungli”. Trzeba również zaznaczyć, że to właśnie dorośli tworzą tę dżunglę. Ale czy w tym wszystkim chodzi wyłącznie o kompetencje przystosowawcze, czy jednak nie powinno się w edukacji zwracać większej uwagi na kompetencje o charakterze twórczym w sferze mediów cyfrowych?

Jak mów dalej prof. Pyżalski:


„Dlaczego tak się interesujemy kompetencjami młodych ludzi? Czy jak ich nie rozwiniemy, to znajdą się w kłopotach? Czy nasza edukacja ma być nastawiona na unikanie negatywnych czy na kształcenie pozytywnych zachowań? Wydaje się, że badań jest wiele, ale temat wciąż nie jest wszechstronnie zbadany”[18].

Prof. Pyżalski zwraca również uwagę na fakt, że na temat „cyfrowości” młodych osób można usłyszeć dwie skrajne opinie. Z jednej strony o młodych ludziach mówi się jako twórczych w sieci lub świetnie funkcjonujących w społeczności. Natomiast z drugiej strony uwidacznia nam się depresja oraz Internet, zabierający bliskość i kontakty. Dlatego też można podsumować, że zachowanie młodych ludzi online jest skomplikowane. W tej kwestii trudno jest o jednoznaczne odpowiedzi, ponieważ zachowania ludzi młodych w Sieci są bardzo zróżnicowane. Jak pisze dalej prof. Pyżalski:


„Czy to są inne zachowania i problemy niż u dorosłych? Musimy być bardziej krytyczni. Czy nie jest tak, że większość z problemów, które badamy, jest taka sama jak u wszystkich? W czym młodzi są inni? Nie jesteśmy już albo – albo: online / offline. Raczej trzeba powiedzieć, że jesteśmy zawsze procentowo ileś tam online. Czy offline i online to jeden i ten sam świat? I tak i nie. Nie ma jednego modelu – stąd edukacja medialna też musi być mocno zróżnicowana. Myślimy zbyt stereotypowo. I tak na końcu edukacja powinna być spotkaniem człowieka z człowiekiem. Dobrze, żebyśmy tego nie zgubili”[19].

Można więc powiedzieć, że w edukacji medialnej w naszym kraju jest jeszcze bardzo wiele rzeczy do poprawy. Docenić jednak trzeba też fakt, że posiadamy na przestrzeni kilkunastu lat bardzo dobre osiągnięcia, chociażby w kwestii zasobów oraz instytucji, które się zajmują wspomnianym tematem. Jednakże dosyć często jest tak, że wprowadza się nieprzemyślane lub nieskonsultowane rozwiązania. Przykładem może być nowa podstawa programowa nauczania ogólnego. W tej kwestii można odwołać się do słów dr Magdaleny Maziarz z Uniwersytetu Wrocławskiego, która twierdzi, że po analizie zapisów podstawy programowej z poziomu liceum, nasuwa się wniosek, że edukacji medialnej praktycznie nie ma. Trzeba zaznaczyć, że nie jest wystarczający zapis w preambule. Elementów edukacji medialnej można zauważyć trochę na plastyce, muzyce lub geografii, jednakże na innych przedmiotach praktycznie nic. Natomiast podstawa programowa musi pomagać nauczycielom w rozwijaniu kompetencji medialnych, informacyjnych i cyfrowych, jednakże tego w zasadzie nie robi. Z kolei nauczycielom bardzo trudno jest odnaleźć czas, aby wykorzystać narzędzia TIK oraz mediów cyfrowych, ponieważ ktoś nie pomyślał przeładowując program treścią oraz wymaganiami szczegółowymi. W konsekwencji okazuje się, że nauczyciele nie mają czasu na realizowanie zajęć z użyciem bardziej aktywnych metod. Pojawia się więc wniosek, że w polskiej szkole brakuje miejsca na rzeczy, który nie zostały wpisane do podstawy programowej[20].


Sytuacja na szczęście nie wygląda tak tragicznie ze względu na projekty docierające do szkół dzięki organizacjom pozarządowym. Przez wiele lat uzupełniały one braki w obrębie edukacji, zwłaszcza jeśli chodzi o doskonalenie kompetencji medialnych oraz cyfrowych. Jednakże, jak twierdzi dr Justyna Jasiewicz z Uniwersytetu Warszawskiego i Ministerstwa Cyfryzacji projekty takie nie dotyczą wszystkich uczniów. Dlatego też z edukacji medialnej mogą skorzystać tylko nieliczni uczniowie. Jest więc potrzebna większa współpraca pomiędzy instytucjami, które zajmują się rozwojem kompetencji medialnych, informacyjnych oraz cyfrowych[21].


Z kolei odwołując się do słów prof. Grzegorza Ptaszka z Akademii Górniczo-Hutniczej i PTEM można zwrócić uwagę na fakt, że nadal widoczny jest niedobór badań w edukacji. Żeby być w stanie lepiej trafiać w potrzeby odbiorców systemu edukacji (zwłaszcza nauczycieli), konieczne są szersze i – jak zaznacza - drogie badania. Zdaniem profesora jeszcze zbyt mało wiemy na temat rzeczywistych kompetencji medialnych, informacyjnych oraz cyfrowych. Konieczne jest natomiast dużo lepsze ich poznanie, o ile chcemy w sposób skuteczny przygotować młodych ludzi do odpowiedzialnej konsumpcji oraz twórczego bycia w sieci. Głównie to nauczyciele powinni być bardzo dobrze przygotowani do takiego zadania. Niestety wspomniane już ostatnie rozporządzenie dotyczące kształcenia nauczycieli w wykonaniu Ministerstwa Nauki okazuje się być porażką[22].


Jak zauważył Tomasz Komorowski z Unesco „Żyjemy w świecie, w którym media są wszechobecne”. Można powiedzieć, że deklaracja UNESCO z Grunwaldu z 1982 r. okazuje się być cały czas aktualna. Trzeba jedynie dodać w kilku miejscach (albo nawet na pierwszym miejscu) takie wyrażenia, jak „w sieci/w Internecie” i wówczas wszystko, co jest w niej ujęte, w dalszym ciągu będzie prawdziwe. Ogólnie rzecz ujmując, nie jesteśmy w stanie nadążyć za niezwykle szybkim rozwojem mediów. Z tego powodu bardzo potrzebna jest nam edukacja medialna nie tylko na poziomie szkolnym, ale też na poziomie edukacji całożyciowej.


Można to podsumować w taki sposób, że w obszarze szeroko pojętej edukacji medialnej w polskiej szkole jest wciąż bardzo dużo do zrobienia. W niektórych obszarach udało się coś rozwinąć oraz wypracować jednakże w wielu innych nastąpił regres (przykładowo jeśli chodzi o obecność zagadnień MIC na lekcjach).

Podmioty inicjujące profilaktykę i jej wartość

Kwestia leczenia osób uzależnionych od Internetu to zagadnieniem tyle trudne, że obecnie brakuje państwowych placówek, które specjalizowałyby się typowo w pomocy tego typu osobom. Z kolei istniejące ośrodki zajmujące się leczeniem uzależnień są w większym stopniu koncentrowane na alkoholikach oraz narkomanach, ewentualnie osobach uzależnionych od hazardu. Pewnych trudności może również przysparzać fakt, że „siecioholicy” mogą spędzać w internecie kilkanaście do kilkadziesięciu godzin dziennie. W konsekwencji okazują się być zbyt zabsorbowani swym nałogiem, żeby dostrzec swoje problemy ze zdrowiem, co więcej często odwykli oni od kontaktów z ludźmi, również z lekarzami.


Najistotniejszym orężem, jeśli chodzi o walkę z internetowym uzależnieniem okazuje się być psychoterapia, natomiast najskuteczniejszy okazuje się być nurt poznawczo-behawioralny. Cały proces leczenia oparty jest na zmianie nawyków dotyczących korzystania z internetu, co powinno w sposób stopniowy przywrócić w życiu osoby uzależnionej miejsce na pozostałe, niewirtualne rozrywki, aktywności oraz relacje.


Z tego powodu, że w dzisiejszych czasach nie da się całkowicie wyeliminować kontaktów z komputerem, stosowany jest harmonogram korzystania z sieci, który ma prowadzić do tego, żeby kontakty z Internetem stawały się krótsze, a częstsze, w porównaniu do wielogodzinnych sesji. Pomocne są również techniki, które mają za zadanie kształtowanie nowych zachowania dotyczących korzystania z komputera. Przykładem może być chociażby:


· notowanie internetowych aktywności np. w dzienniku,


· zmienność pór korzystania z sieci,


· trening zmierzający stopniowego wydłużania przerw w kontekście dostępu do internetu.


W internecie natrafić można również na coraz większą liczbę grup wsparcia skierowanych do osób zmagających się z omawianym. Część z tych grup czerpie swoje techniki bezpośrednio z metody 12 kroków, która jest stosowana w celu leczenia uzależnień w ośrodkach anonimowych alkoholików.


Chociaż trudno jest znaleźć pomoc w państwowych placówkach zajmujących się leczeniem uzależnienia od Internetu, to jednak w naszym kraju istnieją ośrodki prywatne, które oferują taką pomoc. Ich znalezienie też nie jest łatwym zadaniem, ponieważ większość z nich zajmuje się głównie uzależnieniami od alkoholu, narkotyków i hazardu, jednakże część z nich oferuje również pomoc w przypadku uzależnienia od komputera i Internetu, jak np. Prywatny Ośrodek Terapii Leczenia Uzależnień Tratwa[23] lub Prywatny Ośrodek In Puris[24]. Zwłaszcza na stronie internetowej tego drugiego w sposób bardziej szczegółowy zostały opisane zagadnienia związane z tym schorzeniem, więc można uważać, że terapeuci w nim pracujący nie zajmują się tym zagadnieniem w sposób powierzchowny lub nie używają metod takich samych jak w przypadku innych rodzajów uzależnień.


Wspomniano między innymi o objawach, jakie mogą wystąpić w przypadku uzależnienia od Internetu, a wystąpienie przynajmniej czterech z nich może już świadczyć o obecności problemu ze zdrowym korzystaniem z komputera:


· zaburzenia relacji interpersonalnych (np. rezygnacja z bezpośredniego kontaktu);

· utrata zainteresowania wszelkimi formami aktywności społecznej;

· zaniedbanie życia rodzinnego;

· zaniedbywanie nauki lub pracy;

· zapominanie o posiłkach;

· zaburzenia w sferze uczuć i emocji;

· utrwalenie postaw egocentrycznych;

· zaburzenia w zakresie własnej tożsamości;

· zawężenie zainteresowań i możliwości intelektualnych;

· zmiana języka (zubożenie, techniczny slang, używanie skrótów);

· zmniejszenie potrzeb seksualnych;

· niekontrolowanie czasu spędzanego w sieci;

· rezygnacja z innych rozrywek i przyjemności;

· brak troski o własne zdrowie (zarwane noce, nieregularne posiłki) i higienę osobistą;

· kłopoty finansowe;

· utrata pracy[25].


Zaznaczone jest również jak wiele konsekwencji psychicznych jest powodowanych przez uzależnienie od komputera i Internetu. Należą do nich:


· nerwice, lęki lub w układzie nerwowym tzw. padaczka ekranowa;


· uzależnienia;


· zatracenie poczucia realizmu − wielokrotna śmierć bohaterów i możliwość ,,ozdrowień”;

· zagrożenia społeczne − wyizolowanie ze społeczności grupowej, anonimowość i przestępczość komputerowa;


· zagrożenia intelektualne − bezkrytyczne zaufanie w możliwości komputera[26].


Jest to również problem poważny, którego nie należy lekceważyć, natomiast jego leczenie jest długoterminowe, dlatego lepiej, jeśli problem zostanie rozpoznany jak najwcześniej. Jest to jednak zadanie bardzo trudne w czasach, kiedy komputer z dostępem do Internetu znajduje się w każdym domu. Bardzo duża liczba młodych osób często korzysta z komputera, dlatego bardzo trudno jest wyczuć granicę pomiędzy zdrowym korzystaniem z komputera a problemem. Z tego też powodu tak istotna jest profilaktyka, która ma na celu uświadamianie dzieci na temat zagrożeń wynikających z nadmiernego korzystania z Internetu, dzięki czemu w wielu przypadkach można zapobiec wystąpieniu problemu.

[1] Ropski J., Elektroniczne uzależnienia współczesnej młodzieży, [w:] Patologie w cyberświecie, pod red. Bębas S., Plis J., Bednarek J., Radom 2012, s. 112. [2] Ibidem, s. 112-113. [3] Andrzejewska A., Uzależnienie od komputera i Internetu nową formą patologii społecznej [w:] Oblicza patologii społecznych, pod red. Bębas S., Radom 2011, s. 87. [4] Ibidem, s. 88. [5] Ibidem, s. 92. [6] Kozdrowicz E., Rodzice w profilaktyce szkolnej, Warszawa 2010, s. 132. [7] Ibidem, s. 133. [8] Ibidem, s. 133. [9] Ibidem, s. 133-134. [10] Projekt „Grażyna Żarko”, http://www.youtube.com/watch?v=xLIqyVsUnuk, dostęp: 02.10.2020. [11] Kowalski R. M., Limber S. P., Agatston P. W., Cyberprzemoc wśród dzieci i młodzieży, Kraków 2010, s. 203.204. [12] Ibidem, s. 204. [13] Ibidem, s. 205. [14] Ibidem, s. 218. [15] Ibidem, s. 218. [16] Ibidem, s. 218-219. [17] Ibidem, s. 219. [18] Ibidem, s. 236. [19] Ibidem, s. 237. [20] Ibidem, s. 242. [21] Ibidem, s. 242-243. [22] Ibidem, s. 243. [23] Prywatny Ośrodek Terapii Leczenia Uzależnień Tratwa, https://tratwa.pl/o-osrodku.html, dostęp: 05.10.2020. [24] Prywatny Ośrodek In Puris, https://inpuris.pl, dostęp: 05.10.2020. [25] Ibidem. [26] Ibidem.

3 wyświetlenia

Serwis Skribado.pl gwarantuje każdemu Klientowi pełną oraz całkowitą anonimowość i dyskrecję, jednak materiały edukacyjne mojego autorstwa mogą być wykorzystane wyłącznie w sposób nie naruszający przepisów Prawa Autorskiego oraz Art.272 KK. Moja praca ma na celu przyspieszenie procesu nauki i jest całkowicie zgodna z polskim prawem. Serwis nie ponosi odpowiedzialności za dalsze użytkowanie i sposób ich wykorzystania.

 Copyright © 2020 Skribado.pl - pisanie wzorów prac zaliczeniowych, licencjackich i magisterskich, copywriting

This site was designed with the
.com
website builder. Create your website today.
Start Now